"Het is helend voor een kind om op te groeien in een gezin"

Bij Minor-Ndako, dat zorg biedt aan jongeren in een kwetsbare situatie, proberen ze hun steentje bij te dragen. In 2016 begonnen ze in samenwerking met Pleegzorg Vlaanderen de zoektocht naar pleeggezinnen voor de jongste niet-begeleide vluchtelingen. Aanvankelijk was het idee dat kind en pleeggezin langzaam aan elkaar konden wennen.

“Met eerst een kennismaking, dan bezoekjes in de leefgroep, vervolgens eens een uitstap”, zegt Sandra Otten van Minor-Ndako. “Maar we merkten dat het moeilijk was voor de kinderen om de stap van de leefgroep naar het pleeggezin te maken, en dat het opnieuw een breuk in hun leven was.”

Dus spiekten Minor-Ndako samen met Pleegzorg over de grens. “In Nederland zagen we dat niet-begeleide kinderen onder de veertien jaar standaard en meteen naar een pleeggezin gingen, en dat het een succes was. Sindsdien hebben we meer dan veertig kinderen meteen na hun aankomst ondergebracht bij een pleeggezin.”

Niet-begeleide kinderen komen op verschillende manieren aan in ons land. Soms melden ze zich aan bij het Klein Kasteeltje, soms worden ze opgepikt op de luchthaven van Zaventem of ergens ten lande opgemerkt.

Vaak gaat het om Afghaanse kinderen, maar even goed om kinderen uit West-Afrika of het Midden-Oosten. “Onlangs ontvingen we een ventje van acht jaar die over land vanuit Afghanistan was gereisd”, zegt Sandra. “Maar we hebben ook kinderen opgevangen die al een tijdje met hun familie in Griekenland verbleven.”

Voor sommige kinderen is België de bestemming, voor anderen lag er een ander eindpunt in het verschiet. Vaak zit er een familieplan achter. “We zien regelmatig ‘mandaatkinderen’, zoals wij het noemen. Kinderen die vooruit gestuurd worden, in de hoop dat familie later kan volgen.”

Het gaat om verschillende constructies. “Er zijn altijd smokkelaars betrokken, daar moeten we niet naïef in zijn. Toch is het vooral een symptoom van een falend Europees migratiebeleid.”

Wanneer de kinderen via Fedasil of Dienst Voogdij bij Minor-Ndako komen, brengt het team van Sandra de kandidaat-pleeggezinnen meteen op de hoogte. Sandra en haar collega’s leggen de kinderen uit wat hen te wachten staat. Het kind wordt zo snel mogelijk bij het pleeggezin geplaatst, vaak een dag later al.

De geselecteerde gezinnen zijn zo goed mogelijk voorbereid. Maar het blijft een grote stap. “De eerste twee weken staan we 24 op 7 ter beschikking. Omdat we het kind zelf ook niet kennen. Wie is hij of zij? Is er sprake van trauma? Hoe zal het zich ontwikkelen of gedragen? Tijdens de intensieve begeleiding is er altijd een bed in de leefgroep beschikbaar, voor het geval het toch niet lukt.”

“Vaak is die opstart ook het temperen van verwachtingen. Het zijn geen kinderen die zich snel even settelen en beginnen te spelen. Aanvankelijk zijn we tevreden als een kind naar school gaat en goed slaapt. Laat de kinderen eerst landen, de rest komt daarna.”