Pleegzorg en kinderopvang
Al geruime tijd en met regelmaat signaleert cliëntenorganisatie Pleegzorg Vlaanderen de moeilijkheden die pleegzorgers ervaren bij het zoeken naar een plekje voor hun jonge pleegkind in de kinderopvang. De provinciale pleegzorgdiensten rapporteerden aan het Agentschap Opgroeien dat kandidaat-pleegouders tijdens gesprekken vaker aangeven om die reden niet te opteren voor de leeftijdscategorie 0 tot 2 jaar.
De overheid heeft al een aantal maatregelen genomen om pleegzorgers daarin te ondersteunen. Zo bestaat er sinds 1 januari 2019 de mogelijkheid tot pleegouderverlof bij de opstart van een langdurige plaatsing. Pleegzorgers hebben automatisch recht op het laagste tarief in de inkomensgerelateerde kinderopvang voor hun pleegkindje. Ook geldt voor hen een voorrangsregel, die in de praktijk bij gebrek aan vrije plaatsen helaas weinig soelaas biedt.
In de bevoegde Commissie Welzijn in het Vlaams Parlement stelde Vlaams Parlementslid Katrien Schryvers op 10 januari 2023 een aantal vragen aan minister Crevits om de toegang tot kinderopvang voor pleegzorgers te versterken. Ze lanceerde daarbij zelf ook meteen een concreet voorstel: de verhoging van de kinderopvangtoeslag voor pleegzorgers die gebruik (moeten) maken van de niet-inkomensgerelateerde kinderopvanginitiatieven.
Minister Crevits gaf daarop volgende interessante antwoorden
"Zoals u weet is er al een voorrangsregeling bij de inkomensgerelateerde kinderopvang. Opgroeien bekijkt met de pleegzorgdiensten of er een financiële compensatie kan worden voorzien als pleegouders wegens sluiting of schorsing een beroep moeten doen op een kinderopvanginitiatief dat niet werkt met inkomensgerelateerde tarieven. We spraken in de commissie ook al eerder over de mogelijkheid van bijzondere kosten in het kader van pleegzorg.
(…)
De kinderopvangtoeslag is een universeel bedrag dat voor alle ouders die gebruik maken van niet-inkomensgerelateerde kinderopvang wordt toegekend. Daarnaast is er binnen het Groeipakket een zorgtoeslag voor pleegkinderen, die maandelijks 66,89 euro bedraagt, en ontvangen pleegouders ook een pleegzorgvergoeding.
Als we bijkomend willen differentiëren in het Groeipakket, spreken we eerder van een aparte toeslag voor pleegouders die gebruik maken van kinderopvang. Dat zou een participatietoeslag zijn.
Dit is een piste die verder onderzocht moet worden naar haalbaarheid, effectiviteit en kostprijs, als een maatregel die kan bijdragen tot meer kansen voor de 0- tot 2-jarigen in de pleegzorg. Wordt dus vervolgd.”
Jeremie Vaneeckhout onderschreef de tussenkomst van zijn collega Schryvers en vroeg de minister naar een timing.
Minister Crevits: “Wel, we moeten nu eens kijken of dat een substantiële verbetering kan zijn. Dan moet er ook voor een budget gezorgd worden. Dat gaat hier niet over reusachtige bedragen, dat kan ook snel gaan. Maar het is een interessante piste die we nu bekijken en dan moeten we ook zoeken naar een duurzaam budget.”
De integrale tekst van deze bespreking in het Vlaams Parlement kan je hier lezen.
Omdat er op dit moment effectief een structureel tekort aan plaatsen is binnen de kinderopvang, is het momenteel geen haalbare kaart om in kinderopvanginitiatieven plaatsen vrij te houden voor pleegzorgsituaties of daarvoor in overtal te gaan. De voorgestelde maatregel moet de kansen voor een pleeggezin om in de buurt een betaalbare kinderopvang te vinden verhogen.
Katrien Schryvers heeft intussen een conceptnota opgesteld als aanzet om via parlementaire weg dergelijke verhoging van de kinderopvangtoeslag (of participatietoeslag) te realiseren. Pleegzorg Vlaanderen wordt daar verder actief bij betrokken. Daarnaast blijft de cliëntenorganisatie het kabinet en het Agentschap aanspreken om de nodige verdere stappen te zetten.
Andere interessante artikels
Jesse Van Venrooij over de documentaire Mama mag ik naar huis toe?
Jesse Van Venrooij maakte samen met Eline Van der Kaa de documentairefilm “Mama, mag ik naar huis toe?” Een film waarin zes mama’s met een kind in pleegzorg delen over de leegte die dat achterlaat, de schuld en schaamte die hen achtervolgen, en de angst om de band met hun kind voorgoed te verliezen. Tegelijkertijd laat de film zien hoe liefde en moed sterker kunnen zijn dan oordeel en pijn. We stelden Jesse enkele vragen over de film.
Vlaamse dialoogdag 18 oktober 2025
Op 18 oktober 2025 organiseerde Pleegzorg Vlaanderen een Vlaamse Dialoogdag Pleegzorg rond het recht op informatie.Tijdens deze dialoogdag gingen verschillende doelgroepen binnen pleegzorg en experten met elkaar in gesprek. De belangrijkste signalen die tijdens de dialoogdag werden verzameld, zijn samengebracht in een beleidsnota.
Conflict en verbinding
Toen de jeugdrechter zijn dochter aan een pleeggezin toewees, voelde Steven de grond onder zijn voeten verdwijnen. Hij voelde zich verraden, genegeerd en miskend. De kwaadheid zat diep: op de instanties, de wereld, de hulpverlening, het pleeggezin maar misschien ook op zichzelf. “Ze wordt van me afgepakt,” was de overheersende gedachte. Maar achter die gedachte school iets anders: een rauw en immens verdriet.