zorgSAMEN - Sam Opsommer gelooft in de samenwerking met pleegzorg
Sam Opsommer werkt als integraal begeleider bij VZW Jongerenzorg. Dit betekent dat hij zowel In de leefgroep staat als de context (zowel ouders, pleeggezin of steungezin) van bepaalde jongeren begeleidt. In zijn leefgroep verblijven kinderen van zes tot achttien jaar. Sam gelooft sterk in het project zorgSAMEN waarbij Jongerenzorg samenwerkt met pleegzorg. In het verleden kon Sam al vaststellen wat de meerwaarde van steungezinnen voor kinderen uit jongeren zorg betekent.
Het spontane en normale
“In steungezinnen zitten de grootste kansen voor de jongeren volgens mij verstopt In de normaliteit die ze er kunnen beleven. De jongeren kunnen er het gewone, het dagdagelijkse, het persoonlijke en soepele van een gezin ervaren. Dat ontbreekt grotendeels in de werking van een leefgroep. Bij ons is alles gericht op structuur en het vermijden van escalaties. Het spontane is er bij ons simpelweg niet. We merken dat jongeren meteen een andere houding aannemen als ze een gewoon gezin binnen wandelen.”
Samenwerking
“Ik geloof ook in de enorme kracht die in dergelijke samenwerking kan zitten voor ouders. Velen ervaren steungezinnen initieel als concurrentie. Het is soms confronterend voor ouders om te zien dat een steungezin hun kind iets kan bieden wat ze zelf niet kunnen. Er is voor ons, als voorziening, een grote taak weggelegd om die weerstand te helpen wegnemen. Het doel is dat ouders en steungezinnen op termijn met elkaar aan de slag kunnen. Als wij duidelijk kunnen maken dat het steungezin hun kind niet wil afnemen, maar samen met hen iets willen betekenen voor het kind, is er opeens heel veel mogelijk. Als ouders de winst voor hun kind en de rust voor zichzelf kunnen zien, gunnen ze dat hun kinderen ook meestal. In het wegnemen van dat wederzijds wantrouwen kunnen wij als voorziening samen met pleegzorg een grote rol spelen. Ook voor het kind is het belangrijk te voelen dat hij of zij de toestemming van zijn ouders krijgt zich goed te voelen in het steungezin. Dat is een vertrouwen dat met kleine stapjes moet groeien bijvoorbeeld door het steungezin het kind eens naar huis te laten brengen, even aan te bellen, een kort gesprekje te voeren.”
Vurigste wens
“Voor heel wat kinderen uit onze leefgroepen zou het perspectief van een steungezin zo deugddoend zijn. Er zijn kinderen die helemaal geen perspectief op terug keren naar huis meer hebben. Voor hen is het loskomen van de leefgroep, al is het maar af en toe, ontzettend belangrijk. Dat is bij uitstek zo, tijdens weekends, op feestdagen, verjaardagen, enz. Het is ook voor ons schrijnend om kinderen op die dagen te zien achterblijven als anderen wel naar huis gaan. Sommige kinderen stellen luidop de vraag of zij ooit een pleeggezin of zelfs een adoptiegezin zullen hebben. Het is hun vurigste wens. Ze voegen er dan vaak aan toe dat ze de leefgroep en de begeleiders wel wat zouden missen maar hun kans toch zouden grijpen als die zich zou voordoen. Dat grijpt echt naar de keel.”
Expertise van twee diensten
“De grote meerwaarde van dit project ligt In de expertise van de twee diensten en de doorgedreven contactmomenten. We kunnen echt de tijd nemen om na elk bezoek te luisteren naar de gezinnen hoe het ging en hoe we het volgende voorbereiden. Bovendien kennen wij de kinderen door en door. We kunnen tips geven over eetgewoonten, wat ze nodig hebben bij het slapen gaan, wat hen rustig maakt, … Als we heraan de expertise van pleegzorg kunnen toevoegen, kunnen we tot een zeer solide hulpverlening komen en een erg degelijke ondersteuning bieden.
Oprecht benieuwd zijn naar het kind
“De grootste kwaliteit van zorgSAMEN-gezinnen is volgens mij het oprecht benieuwd zijn naar het kind. Het kind ook kind laten zijn. Bereid zijn samen in een traject te stappen waarvan je niet weet hoe groot of hoe klein het zal eindigen. Gewoon bereid zijn een plekje vrij te houden. Het kind zich welkom laten voelen. Luisteren en er zijn voor het kind. De beste zorgSAMEN-gezinnen hebben geen grootse verwachtingen. Ze beginnen klein en laten groeien tot waar het kan. De beste zorgSAMEN-gezinnen zijn eigenlijk heel gewone gezinnen die er voor een bijzonder kind willen zijn.”
Andere interessante artikels
Jesse Van Venrooij over de documentaire Mama mag ik naar huis toe?
Jesse Van Venrooij maakte samen met Eline Van der Kaa de documentairefilm “Mama, mag ik naar huis toe?” Een film waarin zes mama’s met een kind in pleegzorg delen over de leegte die dat achterlaat, de schuld en schaamte die hen achtervolgen, en de angst om de band met hun kind voorgoed te verliezen. Tegelijkertijd laat de film zien hoe liefde en moed sterker kunnen zijn dan oordeel en pijn. We stelden Jesse enkele vragen over de film.
Vlaamse dialoogdag 18 oktober 2025
Op 18 oktober 2025 organiseerde Pleegzorg Vlaanderen een Vlaamse Dialoogdag Pleegzorg rond het recht op informatie.Tijdens deze dialoogdag gingen verschillende doelgroepen binnen pleegzorg en experten met elkaar in gesprek. De belangrijkste signalen die tijdens de dialoogdag werden verzameld, zijn samengebracht in een beleidsnota.
Conflict en verbinding
Toen de jeugdrechter zijn dochter aan een pleeggezin toewees, voelde Steven de grond onder zijn voeten verdwijnen. Hij voelde zich verraden, genegeerd en miskend. De kwaadheid zat diep: op de instanties, de wereld, de hulpverlening, het pleeggezin maar misschien ook op zichzelf. “Ze wordt van me afgepakt,” was de overheersende gedachte. Maar achter die gedachte school iets anders: een rauw en immens verdriet.