Jesse Van Venrooij over zijn documentaire Mama mag ik naar huis toe?
Jesse Van Venrooij maakte samen met Eline Van der Kaa de documentairefilm “Mama, mag ik naar huis toe?” Een film waarin zes mama’s met een kind in pleegzorg delen over de leegte die dat achterlaat, de schuld en schaamte die hen achtervolgen, en de angst om de band met hun kind voorgoed te verliezen. Tegelijkertijd laat de film zien hoe liefde en moed sterker kunnen zijn dan oordeel en pijn. We stelden Jesse enkele vragen over de film.
Wat was de aanleiding voor het maken van de film?
Eline van der Kaa en ikzelf zijn altijd geboeid als we een minderheidsgroep of een groep in een underdogpositie een stem kunnen geven via een filmproject. Gé Haans is gepensioneerd pedagoog, auteur en onafhankelijk deskundige op het gebied van jeugd- en pleegzorg in Nederland. Hij werkte ook al samen met Frank van Holen die in België recent werd gelauwerd voor zijn verwezenlijkingen in de jeugdzorg. Hij benaderde ons met de insteek dat de positie van ouders onvoldoende serieus wordt genomen en ook onderbelicht wordt zowel in onderzoek als in de pleegzorgrealiteit. Dat klonk meteen als een project waar Eline en ikzelf onze schouders onder wilden schuiven.
Was het moeilijk om mensen te vinden die wilden getuigen?
Neen, om te getuigen eigenlijk niet. Het was eerder moeilijk om ingang te vinden. Verrassend genoeg bleek dat niet altijd vanuit een weigerachtigheid of verlegenheid van de ouders zelf te komen. We wilden de film wél met de steun en samenwerking van de pleegzorgdiensten maken, want het is niet zozeer een aanklacht tegen de organisatie maar wel het systeem die de positie van ouders in stand houdt. Toen bleek dat er toch wel sprake is van een soort van vooringenomenheid of vraagverlegenheid bij de pleegzorgmedewerkers. Ze gingen er vaak onterecht van uit dat ouders te beschaamd of niet kundig genoeg zouden zijn om hun verhaal genuanceerd te brengen. Vaak bleek het beeld dat we via de pleegzorg van ouders kregen, niet te kloppen met wie tegenover ons zat met een kop koffie bij een eerste gesprek. Dat was een erg verrassende of misschien zelfs schokkende vaststelling.
Wat wil je met deze film veranderen of teweegbrengen?
Ten eerste willen we breed in de samenleving nuance brengen in het bestaande beeld van ouders met een kind in pleegzorg. Dat zijn niet vreselijke monsters en daardoor falende ouders. Het zijn vaak mensen die heel veel pech in hun leven hebben gehad en daardoor niet altijd de juiste keuzes hebben gemaakt en juist hulp nodig hadden.
Daarnaast wilden we in het belang van pleegkinderen de bewustwording vergroten rond het belang van samenwerking met ouders bij uithuisplaatsing. De loyaliteit van kinderen is zo groot dat het echt belangrijk is dat mensen die de zorg voor een kind opnemen die samenwerking niet als extraatje zien naast de zorg voor een pleegkind maar als essentieel in pleegzorg.
Ten derde wilden we ook structureel de samenwerking tussen ouders, pleeggezinnen en pleegzorgorganisaties verbeteren.
Heeft het in Nederland al iets opgeleverd?
Ja en nee… op individueel niveau creëert de film heel veel erkenning en begrip. We kregen het afgelopen jaar ongelooflijk veel mooie reacties. Zowel van ouders die zich erkend voelen, pleegouders die zien dat het anders of beter kan, pleegzorgmedewerkers die beseffen dat ze in sommige situaties misschien te sturend zijn en zelfs ex-pleegkinderen die plots het perspectief van hun ouder zien en hun pijn kunnen erkennen. Op structureel gebied zijn er wel zaadjes geplant, maar blijven resultaten zoals bijvoorbeeld het organiseren van lotgenotencontact en ontmoetingsmomenten voorlopig vrij beperkt. Daar horen we vaak dat het nog onvoldoende geprioriteerd wordt, dat er geen financiële middelen gevonden worden. Wellicht is de bewustmaking bij organisaties een eerste stap en moeten we het concretiseren en implementeren van de inzichten nog wat meer tijd geven.
Hoe kijken de vrouwen die hebben meegewerkt terug op de film?
Ze staan er allemaal heel positief tegenover. Vijf van de zes mama’s komen ook nog mee als ze kunnen naar nabesprekingen en voorstellingen. Voor een mama was het ook nog even pittig met haar andere kinderen omdat een onbesproken deel van haar verhaal ook naar voor komt in de film. Dat maakte veel los. Sommige mama’s zijn er wat activistisch door geworden. Het heeft hen in elk geval verbonden met elkaar en een groot deel van hun schaamte is weggevallen. Dat vinden we natuurlijk allemaal heel mooie effecten voor hen.
Andere interessante artikels
Vlaamse dialoogdag 18 oktober 2025
Op 18 oktober 2025 organiseerde Pleegzorg Vlaanderen een Vlaamse Dialoogdag Pleegzorg rond het recht op informatie.Tijdens deze dialoogdag gingen verschillende doelgroepen binnen pleegzorg en experten met elkaar in gesprek. De belangrijkste signalen die tijdens de dialoogdag werden verzameld, zijn samengebracht in een beleidsnota.
Conflict en verbinding
Toen de jeugdrechter zijn dochter aan een pleeggezin toewees, voelde Steven de grond onder zijn voeten verdwijnen. Hij voelde zich verraden, genegeerd en miskend. De kwaadheid zat diep: op de instanties, de wereld, de hulpverlening, het pleeggezin maar misschien ook op zichzelf. “Ze wordt van me afgepakt,” was de overheersende gedachte. Maar achter die gedachte school iets anders: een rauw en immens verdriet.
Eline Vermeulen, diversiteitsondersteuner bij pleegzorg
“Hallo, ik ben Eline Vermeulen, mijn voornaamwoorden zijnzij/haar.” Zo steekt Eline van wal als ik haar vraag zich even voor te stellen in het kader van een interview voor de week van de diversiteit. Eline is de ‘kersverse’ diversiteitsondersteuner bij pleegzorg voor de zuidelijke regio in West-Vlaanderen en duidelijk uit het juiste hout gesneden.