Pleegzorgvergoeding en stijgende kosten voor het levensonderhoud

In Nederland legt de regering de hoogte van de dagvergoeding vast voor een heel kalenderjaar, dus geldend vanaf 1 januari, tot en met 31 december. Daarvoor bekijkt zij de toename van de kosten in het levensonderhoud, via de Nederlandse consumptieprijzenindex. Zij vergelijkt daarvoor dit indexcijfer in de voorbije maand juli met dat van juli in het voorgaande jaar: de dagvergoedingen binnen pleegzorg worden met eenzelfde percentage verhoogd, wat voor 2023 zou neerkomen op een stijging van 10,3 procent. Alleen, ook in Nederland zijn sinds juli 2022 de kosten van het levensonderhoud, net als elders in Europa, nog verder blijven toenemen: het is deze verdere stijging die nu al meegenomen wordt in de nieuwe berekening, waardoor de dagvergoeding voor 2023 met 14,3 procent toeneemt.

Ook bij ons is er een koppeling aan de index. Toch is er één opvallend verschilpunt met de Nederlandse situatie: in Vlaanderen wordt de hoogte van de dagvergoeding niet voor een heel jaar vastgelegd door de Vlaamse overheid, maar wordt het telkens automatisch aangepast bij elke overschrijding van de spilindex (net zoals bij heel wat lonen en sociale uitkeringen). Daarvoor werkt zij met de gemiddelde gezondheidsindex van de voorbije 4 maanden.

In tijden van lage inflatie, dus bij stabiele kosten, blijft daardoor de dagvergoeding onveranderd. Zo bleef anderhalf jaar lang, vanaf maart 2020 tot augustus 2021, de dagvergoeding dezelfde. Sinds 1 september 2021 is die, telkens met kleine stapjes, maar liefst zevenmaal aangepast aan de stijgende kosten van het levensonderhoud.

We namen de proef op de som en maakten de berekening voor de dagvergoeding voor een pleegkind in de leeftijdscategorie 12 tot 15 jaar, waarvoor de pleegzorger(s) de gezinsbijslag ontvangen. Voor alle andere dagvergoedingen gaat het weliswaar om andere bedragen, maar gelden exact dezelfde werkwijze, data en resultaten. Voor een correcte inschatting vergeleken we de hoogte van de dagvergoeding van enige tijd geleden (nl. dagvergoeding die sinds 1 maart 2020 gold) en die van vandaag (geldig sinds 1 december 2022) met de evolutie in de gemiddelde gezondheidsindex.

We stellen vast dat de hoogte van de dagvergoeding binnen pleegzorg van maart 2020 tot en met november 2022 dus met 14,89% gestegen is. En daarmee gelijke tred houdt met de stijging van de kosten in het levensonderhoud, zoals weergegeven in de gemiddelde gezondheidsindex, nl. 14,87 procent. Door de automatische koppeling van de dagvergoeding aan de overschrijding van de spilindex gebeurt deze aanpassing sneller, maar ook geleidelijker dan in Nederland.

Deze analyse heeft enkel betrekking op de relatie tussen de stijging van de kosten in levensonderhoud (via de index) en de dagvergoeding. Het zegt niets over de dagvergoeding zelf, in hoeverre deze voldoende is om de reële gemaakte kosten te dekken. Evenmin maken we de vergelijking tussen de bedragen die Nederland en Vlaanderen als dagvergoeding uitbetalen: dat vergt een veel diepgaandere studie om alle tussenkomsten in beide systemen in kaart te brengen (denk in Vlaanderen bijvoorbeeld aan het groeipakket, studietoelage, regeling bijzondere kosten, enz.).