De Koesterdoos
Met trots stelden we de afgelopen maand de Koesterdoos voor aan onze begeleidingsteams. De koesterdoos helpt pleegkinderen de rode draad van hun leven zichtbaar te maken, terug te vinden of vast te houden. En dat is ontzettend belangrijk, zo blijkt niet alleen uit verschillende onderzoeken, maar ook uit de ervaringen van onze pleegzorgbegeleiders. De koesterdoos is een bijzonder hulpmiddel om die rode draad te bewaren, maar dient ook om herinneringen vast te houden en het kind zo een vollediger beeld van zichzelf te gunnen.
Het kind is kapitein
De doos is eigendom van het kind. Het kind bepaalt wat erin komt en wat er na verloop van tijd eventueel weer uit gaat. Bij een jong kind zal de inhoud samen met de ouders, pleegzorgers en begeleider vormgegeven worden. Pleegkinderen die vertrekken uit pleegzorg of naar een ander pleeggezin gaan, krijgen de doos mee. Zo blijven ze eigenaar van hun verhaal. We kozen voor een neutrale vormgeving, zodat een ruime leeftijdsgroep zich hierin zou kunnen herkennen.
Het levensverhaal in kaart
De kapstok voor de koesterdoos is de metafoor van een leven op zee. We zien het kind als kapitein, die met zijn boot vaart door het leven. Soms is de zee rustig en rimpelloos, soms onstuimig en woest. Maar altijd heeft de kapitein ook bemanningsleden, ofwel aan boord ofwel aan wal. De boot van de kapitein vertrok vanop het geboorte-eiland en meert af en toe aan bij een volgende eiland.
Aan de hand van werkboekjes en een aantal posters gaan het kind en de begeleider samen aan de slag. Zo duiken pleegkinderen in het werkboekje Varen door het leven dieper in hun levensverhaal, leren ze hoe ze vooruit geraken in het leven en wie hen daarin bijstaat. Ze leren hun bemanning (= hun ruime netwerk) beter kennen dankzij het logboek.
Op die manier gunnen we pleegkinderen een vollediger beeld van zichzelf en geven we begeleiders de kans om aan de hand van de koesterdoos hierrond met hen aan de slag te gaan.
Ruimer dan pleegzorg
Vlaamse kinderen die in de jeugdhulp terechtkomen hebben - voor ze in een pleeggezin terechtkomen - vaak nog op verschillende plaatsen gewoond. Net daarom vinden we het zo belangrijk om de visie van de Koesterdoos ook ruimer uit te dragen. We ontwikkelden ook een extra werkblaadje dat we willen meegeven met hulpverleners waarmee een pleegkind in contact komt. Ben je geïnteresseerd? Download het werkblad via de knop hieronder.
Andere interessante artikels
Jesse Van Venrooij over de documentaire Mama mag ik naar huis toe?
Jesse Van Venrooij maakte samen met Eline Van der Kaa de documentairefilm “Mama, mag ik naar huis toe?” Een film waarin zes mama’s met een kind in pleegzorg delen over de leegte die dat achterlaat, de schuld en schaamte die hen achtervolgen, en de angst om de band met hun kind voorgoed te verliezen. Tegelijkertijd laat de film zien hoe liefde en moed sterker kunnen zijn dan oordeel en pijn. We stelden Jesse enkele vragen over de film.
Vlaamse dialoogdag 18 oktober 2025
Op 18 oktober 2025 organiseerde Pleegzorg Vlaanderen een Vlaamse Dialoogdag Pleegzorg rond het recht op informatie.Tijdens deze dialoogdag gingen verschillende doelgroepen binnen pleegzorg en experten met elkaar in gesprek. De belangrijkste signalen die tijdens de dialoogdag werden verzameld, zijn samengebracht in een beleidsnota.
Conflict en verbinding
Toen de jeugdrechter zijn dochter aan een pleeggezin toewees, voelde Steven de grond onder zijn voeten verdwijnen. Hij voelde zich verraden, genegeerd en miskend. De kwaadheid zat diep: op de instanties, de wereld, de hulpverlening, het pleeggezin maar misschien ook op zichzelf. “Ze wordt van me afgepakt,” was de overheersende gedachte. Maar achter die gedachte school iets anders: een rauw en immens verdriet.