Kelly, Opgeleide ervaringsdeskundige in de armoede en sociale uitsluiting bij Pleegzorg West-Vlaanderen
Kelly is Opgeleide ervaringsdeskundige in de armoede en sociale uitsluiting bij Pleegzorg West-Vlaanderen (kortweg: OED-medewerker). Die titel vervat heel wat lagen en functies. Zo is Kelly een bruggenbouwer, een drempelverlager, een vertaler, een verbinder, een verzachter, een doorprikker van vooroordelen, iemand die je helpt door een andere bril kijken, … Kelly geeft zelf woorden aan wat ze doet.
Mijn job als OED-medewerker
Als OED-medewerker heb ik vier jaar een opleiding gevolgd en vervolmaakt, waarin ik heb geleerd met mezelf aan de slag te gaan. Ik heb de rugzak van mijn eigen verleden, waarin ik met armoede werd geconfronteerd, geleegd. Daarna werd die weer gevuld met de skills die ik tijdens het werk nodig heb. Tijdens de opleiding leer je omgaan met de momenten waarop je jezelf tegenkomt, want die blijf je ervaren tijdens het werk. Je leert die momenten herkennen en gebruiken om in verbinding te gaan met anderen. Daarnaast volg je vakken als maatschappelijk werk, psychologie, maatschappijleer, expressie, … waarin je heel veel andere nuttige kennis opdoet.
Een OED-medewerker moet responsief zijn. Je moet voelsprieten hebben voor non-verbale communicatie, expressie, grimassen, mimiek. Daarnaast moet je analytisch vermogen hebben, empathisch zijn en vooral: met een leeg blad kunnen starten! Iedereen heeft het recht op zijn kijk op het verhaal. Je moet ook goed kunnen samenwerken met collega’s, ook al kom je uit een andere leefwereld. Op een verschillende manier een doel benaderen, geeft vooral meer opties om het te bereiken. Je moet feeling hebben voor timing en geduld. Je kan alvast zaadjes planten en op het juiste moment zal je daar toch een bloem uit zien bloeien. En ten slotte moet je geloven dat je mag zijn wie je bent en beseffen dat je trots mag zijn op waar je al bent gekomen.
Hoe ik concreet steun kan bieden
Ik ga met mensen op weg. Soms vrij letterlijk. De steun die ik bied, kan heel divers zijn: ze kunnen mij vragen een soort klankbord te zijn. Veel van mijn werk bestaat uit luisteren naar mensen. Maar evengoed help ik stappen te zetten naar diensten die hen misschien in eerste instantie afschrikken. Ik ga letterlijk mee naar een afspraak bij het CAW of naar een voedselbank. Dat zijn heel concrete stappen naar hulp, die ze misschien moeilijk te aanvaarden vinden.
Die brugfunctie kan ook ingezet worden tussen de hulpverlener en ouders, of pleegouders die elkaar niet begrijpen. Dan probeer ik te helpen taal en gevoel geven aan emoties. Vaak helpt het al als mensen zien en voelen dat er rekening met hen wordt gehouden. Als je daarvoor ruimte of woorden krijgt, is de kans ook groter dat er naar je geluisterd wordt dan als je alleen nog maar boos kunt roepen of alleen nog maar kan huilen. Het heeft een grote impact op het gevoel van controleverlies dat die mensen vaak ervaren.
Dit geeft mij energie
Het grootste deel van vooruitgaan is in gesprek en verbinding gaan met mensen. Mijn eerste taak bestaat uit luisteren en in verbinding gaan. Door ervaring te delen en erkenning te geven. Daardoor zijn mensen vaak in staat om zelf tot inzichten te komen en linken te leggen of dingen op een andere manier te bekijken. Dat is een van de mooiste dingen in mijn job. Als uit een gesprek plots een inzicht komt dat ertoe kan leiden dat ze ook op andere vlakken en met de hulpverlening weer vooruit kunnen.
Ik voel dat ik een verschil kan maken omdat ik zaken herken, die voor collega’s misschien te onderhuids zijn of juist bedreigend overkomen. Ik weet dat het soms lijkt alsof mensen liegen, terwijl er soms heel evidente verklaringen zijn die je vanuit een ander referentiekader gewoon niet ziet. Administratie die niet in orde wordt gebracht, is heel vaak geen onwil of nonchalance, maar misschien een gebrek aan computerskills of simpelweg geen budget voor internet …
De grootste uitdaging
Je gaat constant met jezelf aan de slag. De binnenkant van armoede is mijn expertise. Ik heb in tekort geleefd, maar belangrijker nog zijn de gevoelens die daarbij komen die je aan de buitenkant niet ziet. Schaamte, schuld, vernedering, en bepaalde gewoontes en overtuigingen blijf je meedragen. Het is moeilijk uit te leggen, maar veel ‘gevoelszaken’ zijn de dingen die ervoor zorgen dat je mensen die erin zitten, kan aanvoelen. Zij voelen op hun beurt aan dat je hen echt begrijpt.
De opleiding zorgt ervoor dat je die als tools kan inzetten. Maar het blijft een moeilijk evenwicht om je eigen grenzen te bewaken. Je hebt vaak pas achteraf door wanneer je over een grens bent gegaan. Thema’s waarvan je dacht dat ze een plekje hadden gekregen in je rugzak, die toch nog een behoorlijke kwetsuur blijken te zijn. Dat neemt de opleiding namelijk niet weg. Daarmee geconfronteerd worden, kan behoorlijk lastig zijn.
De troeven van Pleegzorg West-Vlaanderen als werkgever
Bij Pleegzorg West-Vlaanderen krijg ik bijna dagelijks het gevoel dat ik kleine steentjes heb kunnen verleggen. Het is waardevol om barrières op te heffen. Ik voel me hierdoor ontzettend zinvol. Zowel naar cliënten als collega’s toe. Ik ga liefst thuis bij de mensen op huisbezoek, onbevangen luisteren naar andere verhalen. Het is ook interessant te mogen nadenken op beleidsniveau. Daar een andere kijk geven op de dingen en out-of-the-box-denken geeft me bijzonder veel energie.